Türkiye’de tarımsal üretimde pestisit kalıntısını en aza indirmeyi hedefleyen B-Reçete Sistemi, 1 Ocak’tan itibaren pilot bölgelerde devreye giriyor. Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile Mersin, Kırklareli, Ankara ve Samsun’da başlayacak uygulama, 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm Türkiye’de zorunlu hale gelecek. Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Dr. Hakan Çakıcı, sisteme destek verirken uygulamadaki boşluklara dair hayati uyarılarda bulundu.
“Hem Doktor Hem Eczacı Devri Kapanıyor”
Yeni sistemle birlikte bitki koruma ürünlerinin tüm kayıt ve izleme işlemleri online ortamda yapılacak. Geçmişte ziraat mühendislerinin hem ilaç tavsiye edip hem de satış yapabildiğini hatırlatan Çakıcı, “Yeni dönemde reçete yazma yetkisi olanlar sisteme işleyecek, bayi ise sadece o reçeteye göre ilaç verecek. Bu, aşırı doz ve zamansız kullanımın önüne geçmek için doğru bir adım” dedi.
İllegal İlaç ve Kayıt Dışı Tehlikesi
Dr. Hakan Çakıcı, sistemin en büyük açığının kayıt dışı ve yasaklı ilaçlar olduğunu vurguladı. Reçeteli sistemin sadece yasal ürünleri kontrol edebileceğini belirten Çakıcı, şu noktaların altını çizdi:
- İllegal Kullanım: Reçete ile satılmayan veya yasaklı olan ilaçların piyasada dolaşımı ve çiftçi tarafından kullanımı bu sistemle engellenemez.
- Etki Gücü Sorunu: Çiftçiler, ruhsatlı ilaçlar üzerinde yazan dozla sonuç alamadığı için dozu artırmak zorunda kalıyor. Bu durum, ilacın etki gücüyle ilgili bir denetim ihtiyacını doğuruyor.
- Denetim Zorluğu: Çiftçinin sisteme kayıtlı ilacın yanına ruhsatsız başka bir ürünü karıştırmasının önüne geçmek için sahada sıkı denetim şart.
İhraç Ürünlerde Pestisit Krizi
İhracat ürünlerinin pestisit kalıntısı nedeniyle geri gönderilmesinin ekonomik bir kayıp olduğunu hatırlatan Çakıcı, iç piyasadaki vatandaşın da denetimsizlik nedeniyle yüksek kalıntılı ürün tüketmek zorunda kaldığını belirtti. Çakıcı, “Reçete yazma yetkisi bitki koruma bölümü mezunlarına verilmeli ve bu yetkiye sahip uzman sayısı eğitimlerle artırılmalıdır” çağrısında bulundu.
B-Reçete Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Karekod Zorunluluğu: Tüm ilaçlar bakanlık onaylı etiket ve karekod taşıyacak.
- Veri Tabanı Takibi: Reçeteli satılması zorunlu ilaçlar, Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanında yayımlanacak.
- Pilot Uygulama: 1 Ocak’ta 4 ilde başlayacak, Temmuz 2026’da tüm ülkeye yayılacak.
“Bu sistemle aşırı dozda ve zamansız kullanımın önüne geçebiliriz. Ancak piyasada halen bulunan illegal ilaçların kullanımına engel olamaz. İşin bu boyutuna da önlem almak gerekir.”