Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, üye ülkeler arasında uzun yıllardır büyük görüş ayrılıklarına neden olan tarihi Göç ve İltica Paktı’nın bugün itibarıyla tüm üye ülkelerde resmen yürürlüğe girdiğini duyurdu. AB Komisyonu Başsözcüsü Marcus Lammert, paktın kabul edilmesinden iki yıl sonra kuralların tamamen uygulanmaya başlandığını belirterek, bu adımı birlik adına önemli bir başarı olarak nitelendirdi.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in “Göç, Avrupa’nın ortak bir sorunudur ve etkili, adil ve kararlı bir Avrupa çözümü gerektirir” sözlerini hatırlatan Lammert; yeni paktın daha güvenli dış sınırlar, üye ülkeler arasında adil dayanışma ve iltica ile geri dönüş süreçlerinde çok daha etkin prosedürler getireceğini vurguladı.
Yeni Sistemle Neler Değişecek? Sınırlarda Sıkı Takip
Euronews’un aktardığı bilgilere göre, bugün itibarıyla tamamen uygulanmaya başlanan yeni göç sisteminin temel dinamikleri ve getirdiği köklü değişiklikler şu şekildedir:
- 7 Günlük Kapsamlı Tarama: AB’ye düzensiz yollarla giriş yapan tüm göçmenler, dış sınırlarda yedi güne kadar sürebilecek sıkı bir kimlik ve güvenlik kontrolünden geçirilecek.
- Biyometrik Veri Kaydı: Göçmenlerin kimlik belgelerinin yanı sıra yüz ve parmak izi gibi kritik biyometrik verileri ortak bir veri tabanına kaydedilecek. Bu tarama ile kimin normal, kimin hızlandırılmış iltica sürecine tabi tutulacağı ya da kimin doğrudan geri gönderileceği belirlenecek.
- Hızlandırılmış Ret Süreci: Güvenlik riski oluşturan ya da mülteci statüsü alma ihtimali çok düşük görülen sığınmacıların dosyaları hızla karara bağlanacak. Özellikle vatandaşlarının iltica başvurularının en az yüzde 80’i reddedilen Fas ve Bangladeş gibi ülkelerden gelenlerin dosyaları öncelikli olarak işleme alınacak.
- Zorunlu Dayanışma Mekanizması: Düzensiz göçmenlerin ilk ayak bastığı ülke olan ve üzerinde büyük bir yük taşıyan İtalya, Yunanistan ve Malta gibi ülkelerin üzerindeki baskıyı hafifletmek adına zorunlu bir dayanışma modeli uygulanacak. Üye devletler, belirlenen sayıda sığınmacıyı kendi ülkelerine kabul etmekle yükümlü olacak.
Sığınmacı Başına 20 Bin Euro Ceza: Yeni reform paketi kapsamında, baskı altındaki ülkelerden sığınmacı kabul etmek istemeyen üye devletler, almadıkları her bir sığınmacı için bu ülkelere 20 bin euro ödemek zorunda kalacak.
Macaristan Muafiyeti ve Fon Kesintisi Tartışması
Paktın en çok tartışılan maddesi olan zorunlu dayanışma mekanizmasına ve sığınmacı paylaşım kotalarına Macaristan başta olmak üzere bazı ülkeler sert şekilde itiraz etmeye devam ediyor. Muhalif ülkeler, bu uygulamanın ulusal göç politikaları üzerindeki egemenliği azaltacağını ve düzensiz göçü daha da teşvik edeceğini savunuyor.
Başsözcü Marcus Lammert, Macaristan’da Peter Magyar hükümetinin göreve başlamasının üzerinden henüz birkaç hafta geçtiğini belirterek, göç dahil tüm alanlarda yeni yönetimle yakın temas halinde olduklarını ifade etti. Lammert, Macaristan’ın pakt yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda AB fonlarının kesilip kesilmeyeceğine yönelik soruları ise doğrudan yanıtlamaktan kaçındı.