K planları için İzmir’de milyonları ilgilendiren yeni bir süreç başladı. 30 Ekim depremi sonrası riskli yapıların dönüşümü için getirilen “5 yıllık ruhsat süresi”nin 10 yıla çıkarılması gündeme geldi. Buca, Gaziemir ve Konak belediye meclislerinde görüşülen düzenleme, özellikle eski ve riskli binalarda oturan vatandaşlar için kritik önem taşıyor. İzmir’de kentsel dönüşümün kaderini değiştirecek kararın detayları ortaya çıktı…
İzmir’de Deprem Sonrası Başlayan Süreçte Yeni Dönem
30 Ekim 2020’de İzmir’i sarsan ve özellikle Bayraklı başta olmak üzere birçok ilçede ağır yıkıma neden olan depremin ardından başlatılan dönüşüm sürecinde kritik bir eşik daha gündeme geldi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin “Mevcut Plandaki Durumu Korunacak Alanlar (K)” kapsamında yürüttüğü uygulamada, yapı dönüşümüne ilişkin verilen sürenin uzatılması için yeni adım atıldı.
Buna göre:
- Riskli yapı dönüşüm süreleri uzatılacak
- Yeni yapı ruhsatı için tanınan 5 yıllık süre 10 yıla çıkarılacak
- Özellikle eski yapı stokunun yoğun olduğu bölgelerde süreç yeniden şekillenecek
Karar özellikle Buca, Gaziemir ve Konak ilçelerinde meclis gündemine taşındı.
K Planları Nedir, Kimleri Kapsıyor?
“K Alanları” olarak bilinen düzenleme, deprem sonrası riskli olduğu belirlenen yapıların dönüşümünü hızlandırmak amacıyla oluşturulmuştu.
Bu kapsamda:
- Ağır hasarlı yapılar
- Orta hasarlı binalar
- 1998 deprem yönetmeliği öncesi ruhsat alan yapılar
- 6306 sayılı yasa kapsamında riskli ilan edilen binalar
özel dönüşüm sürecine dahil edilmişti.
Amaç, eski yapı stokunun kontrollü şekilde yenilenmesini sağlamak ve yeni bir depremde yaşanabilecek olası can kayıplarını azaltmaktı.
Süre Doluyordu: Yeni Karar Masaya Geldi
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2021 yılında aldığı karar doğrultusunda dönüşüm süreci için verilen 5 yıllık ruhsat süresi 13 Ağustos 2026 tarihinde sona erecek.
Ancak süreç içerisinde:
- Ekonomik kriz
- Artan inşaat maliyetleri
- Müteahhit sorunları
- Vatandaşların finansman sıkıntıları
- Ruhsat ve proje süreçlerindeki gecikmeler
nedeniyle birçok bina dönüşümünü tamamlayamadı.
Bu nedenle belediye yönetimi süreyi 10 yıla çıkaracak yeni düzenlemeyi gündeme aldı.
Buca’da Oy Birliğiyle Kabul Edildi
Süre uzatımına ilişkin ilk somut adım Buca’da atıldı.
Buca Belediyesi İmar ve Bayındırlık Komisyonu, plan notu değişikliğini oy birliğiyle kabul etti.
Karar kapsamında:
- Riskli yapı dönüşüm süreçleri uzatılacak
- Vatandaşlara ek ruhsat süresi tanınacak
- Eski binaların yenilenmesi için yeni fırsat doğacak
Özellikle Şirinyer, Çamlıkule, Gediz ve Kozağaç gibi eski yapı stokunun yoğun olduğu mahallelerde kararın büyük etki yaratması bekleniyor.
Gaziemir’de Gündem Oldu
Benzer düzenleme Gaziemir Belediyesi’nde de meclis gündemine taşındı.
İlçede özellikle:
- Aktepe
- Emrez
- Atıfbey
- Dokuz Eylül
gibi bölgelerde eski yapı yoğunluğu dikkat çekiyor.
Yetkililer, sürenin uzatılmasının hem vatandaş hem de müteahhit açısından önemli bir nefes alanı oluşturacağını değerlendiriyor.
Konak’ta Hatay Bölgesi İçin Kritik Düzenleme
Konak Belediyesi’nde ise süreç daha geniş kapsamlı ele alınıyor.
Özellikle Hatay bölgesinde:
- K alanı sınırları yeniden tanımlanacak
- Deprem riski taşıyan yapı stokları yeniden değerlendirilecek
- Yeni uygulama esasları oluşturulacak
Bölgedeki birçok bina için dönüşüm sürecinin hızlanabileceği ifade ediliyor.
İzmir’de Büyük Deprem Korkusu Yeniden Gündemde
Uzmanlar, İzmir’de özellikle 1998 öncesi yapılan binaların hâlâ büyük risk taşıdığına dikkat çekiyor.
Kent genelinde:
- Yaşlı yapı stoğu
- Kaçak katlar
- Yetersiz zemin etütleri
- Eski beton teknolojisi
gibi nedenlerle binlerce yapının risk altında olduğu belirtiliyor.
Özellikle Bayraklı depreminden sonra başlayan dönüşüm sürecinin ekonomik şartlar nedeniyle yavaşladığı ifade ediliyor.
Vatandaş Ne Diyor?
Kararın gündeme gelmesiyle birlikte birçok vatandaş rahat nefes aldı.
Çünkü mevcut ekonomik koşullarda birçok apartman:
- Müteahhit bulamıyor
- Finansman sağlayamıyor
- Kat maliklerinde uzlaşma sağlayamıyor
- Ruhsat süreçlerini tamamlayamıyor
Süre uzatımının özellikle orta gelirli mahallelerde dönüşümün önünü açabileceği konuşuluyor.
Uzmanlardan Kritik Uyarı
Şehir plancıları ve deprem uzmanları ise süre uzatımının tek başına yeterli olmayacağı görüşünde.
Uzmanlara göre:
- Finansman desteği artırılmalı
- Düşük faizli kredi sağlanmalı
- Belediye süreçleri hızlandırılmalı
- Kentsel dönüşüm sadece bina bazlı değil bölgesel planlanmalı
Aksi halde İzmir’in yıllarca aynı riskle yaşamaya devam edeceği belirtiliyor.