Ege deri ihracatı son yılların en sert kırılmasını yaşıyor. İhracatta ciddi kayıplarla karşı karşıya kalan Egeli deri üreticileri, ucuz ürün döneminin kapandığını ilan ederek rotayı markalaşmaya çevirdi. Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği, “Ya marka olacağız ya yok olacağız” diyerek sektör için kritik yol haritasını açıkladı.
Ege deri sektörü yol ayrımında
Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (EDMİB), 2025 projeksiyonunu ve önümüzdeki dönemin stratejik hedeflerini kamuoyuyla paylaştı. İzmir’de düzenlenen basın toplantısında sektörün yaşadığı daralma rakamlarla ortaya konurken, çözümün düşük fiyatlı üretimde değil, katma değerli ve markalı üretimde olduğu net şekilde vurgulandı.
Birlik Başkanı Erkan Zandar ve Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu’nun katıldığı toplantıda, Türk deri sektörünün son 8 yılına ışık tutan kapsamlı bir ihracat analizi sunuldu. Veriler, sektörün artık eski rekabet koşullarıyla ayakta kalamayacağını açıkça gösterdi.
“Ucuz ürünle rekabet dönemi kapandı”
EDMİB Başkanı Erkan Zandar, özellikle deri konfeksiyon ve ayakkabı alt sektörlerinde yaşanan değişime dikkat çekti. Ayakkabı ihracatının 2022 yılında 112,6 milyon dolarla zirve yaptığını hatırlatan Zandar, 2025 projeksiyonunda bu rakamın 91,6 milyon dolara gerilediğini açıkladı.
Zandar, çarpıcı tespiti şu sözlerle yaptı:
“Deri konfeksiyonda firma sayısı azalıyor ama birim fiyat 216 dolara kadar yükseldi. Bu tablo bize şunu söylüyor: Artık ucuz ürünle rekabet edemeyiz. Ya çok büyük olacağız ya da çok niş alanlarda marka olacağız.”
Artan hammadde, enerji, işçilik ve lojistik maliyetlerinin kalıcı olduğuna dikkat çeken Zandar, önümüzdeki 5 yılda sektörde küçülme yaşanacağını ancak ayakta kalanların daha güçlü olacağını ifade etti.
İzmir için kritik hedef: Deri Ürünleri OSB
Toplantının en dikkat çeken başlıklarından biri İzmir’de Deri Ürünleri Organize Sanayi Bölgesi (OSB) kurulması hedefi oldu. Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu, İzmir’in hâlâ bu alanda bir OSB’ye sahip olmamasının büyük bir eksiklik olduğunu söyledi.
Gündoğdu, mevcut ihracat yapısının sürdürülemez olduğuna dikkat çekerek şunları kaydetti:
“Bölgemizdeki 300 aktif firmanın ihracatının yarısını sadece 40 firma yapıyor. Bu sağlıklı değil. İzmir Deri Ürünleri OSB, ihracatı tabana yayacak ve sektöre nefes aldıracak bir vizyon projesidir.”
İthal hammaddede vergi isyanı
Sektörün en büyük sorunlarından biri olarak yüksek ithalat vergileri öne çıktı. Türkiye’de üretimi olmayan ara mallara uygulanan vergilerin ihracatçıyı zora soktuğunu belirten Gündoğdu, bu durumun yerli üreticiyi değil, yabancı rakipleri koruduğunu söyledi.
Birlik yönetimi, ihracatçının dünya fiyatlarından hammaddeye ulaşabilmesi için Bakanlık nezdinde girişimlerin hızlanacağını duyurdu.
Yeni hedef: ABD pazarında binde bir barajı
EDMİB’in yeni dönemdeki ana hedef pazarları ABD ve Kuzey Avrupa oldu. ABD’nin toplam deri ithalatında Türkiye’nin payının yalnızca yüzde 0,26 olduğuna dikkat çekildi. Ege Bölgesi’nin payı ise yüzde 0,029 seviyesinde kaldı.
Bu tabloyu değiştirmek isteyen ihracatçılar, fuar katılımlarında ön finansman desteği, hızlı teşvik mekanizmaları ve markalaşma odaklı tanıtım stratejileriyle ABD pazarında büyümeyi hedefliyor.